|
زمين و انباشت ثروت:
تکوين اليگارشي جديد
در ايران امروز
سِر شاپور ريپورتر و کودتاي 28 مرداد 1332
شبکه هاي اطلاعاتي بريتانيا و ايالات متحده آمريکا در ايران
(1320-
1332)
جُستارهايي از
تاريخ بهائيگري
در ايران
نخستين تکاپوهاي
اينتليجنس سرويس
در عثماني و ايران
زندگي و زمانه
شيخ ابراهيم زنجاني
جُستاري از تاريخ
تجددگرايي ايراني
چهلمين سال
قيام
عشاير جنوب
مقدمه کتاب
زرسالاران يهودي و پارسي، استعمار بريتانيا
و ايران
رويال داچ شل
و ايران
نهضت ملّي
شدن نفت
و کودتاي
28 مرداد 1332
معماي
دکتر مظفر بقايي
بررسي کتاب استفن کينزر درباره
کودتاي 28 مرداد 1332
"ترومنِ
خوب"
و "آيزنهاورِ بد"
داستاني آمريکايي،
براي آمريکائيان
|
مقاله حاضر ملخص
بررسيهاي جديد من براي شناخت بيشتر «برادران بوسکو» است که
براي اوّلين بار در اين وبگاه عرضه ميشود. در رساله «سر
شاپور ريپورتر و کودتاي 28 مرداد 1332» در مورد منوچهر
بزرگمهر، به عنوان عامل اصلي سرويس اطلاعاتي آمريکا در کودتاي
28 مرداد، سکوت کردم ولي در اين مقاله به صراحت بر اين امر
تأکيد ميکنم. در واقع، در زمان نگارش رساله «سر
شاپور ريپورتر و کودتاي 28 مرداد 1332» (مرداد- شهريور
1381) ظن من بيشتر متوجه منوچهر بزرگمهر، به عنوان برادر ارشد
در ميان «برادران بوسکو»، بود ولي به دليل جايگاه برجسته علمي
که منوچهر بزرگمهر در دهههاي پاياني عمرش در حوزه فلسفه به
دست آورد در اين باره احتياط کردم تا به مستندات قابل اتکايي
دست يابم. اکنون اين مستندات به دست آمده است.
دولتگريي
در سياستهي تمرکزگريانه بازتاب میيافت و در همه عرصههي سياستگذاري و
برنامهريزي تأثير میگذاشت. ين ميراث در يران پس از انقلاب تداوم يافت. ين بار،
ين وضع با مفاهيم و
قالبهي ديني- اسلامي توجيه میشد و تلاشهيي که در جهت کاهش نقش دولت
انجام میگرفت ناکام میماند.
تفکر اتاتيستي ملازم با تمرکزگريي بود و ين تمرکزگريي در برنامهريزي
توسعه، تمرکز کشور در قطبهي بزرگ جمعيتي و پيديش کلانشهرها را
میطلبيد.
در دو رساله منتشر نشده او
سير
تحول فکري زنجاني را ميتوان در دو رساله اوّليه او بررسي کرد. رساله
اوّل «بستانالحق» نام دارد و به سال 1323 ق. نگاشته شده؛ در آستانه
نهضت مشروطيت. رساله دوّم، «مکالمات با ميرزا يعقوب»، به چهار سال بعد،
به دوران پس از انحلال مجلس اوّل تا سقوط محمدعلي شاه، يعني به سالهاي
1326- 1327 ق.، تعلق دارد.
آغاز و پايان بني اسرائيل
سيري
در تاريخ و انديشه سياسي يهود
«آغاز و
پايان بنياسرائيل: سيري در تاريخ و انديشه سياسي يهود» ثمره کاوش طولاني و
گسترده من در منابع مختلف، بهويژه منابع يهودي، است براي دستيابي به
شناختي از مفهوم «يهود» و مفاهيم مرتبط با آن. از اين پس، آن
بخش از پژوهش خود را که به تاريخ و انديشه سياسي يهود مربوط است بهتدريج
در اين وبگاه منتشر ميکنم و ميکوشم تا با دادههاي جديد و تصاوير آن را
کاملتر کنم.
ريشه همه ناکامي هاي
جامعه ايران در فقر انديشه سياسي و اجتماعي نهفته است. تا زماني که
بنيانهاي واقعي روشنفکري در ايران شکل نگيرد، يعني گروه قابل اعتنايي
از نخبگان فکري واقعاً مولد انديشه در عرصههاي
مختلف علوم اجتماعي در مديريت سياسي جامعه ما نقش مؤثر نداشته باشند،
برنامه هاي
اصلاحي و حرکتهاي اجتماعي هماره با ناکامي مواجه خواهد بود.
پنج ويژگي تجددگرايي افراطي
در دوران قاجاريه
سخنراني در همايش بزرگداشت
يکصدمين سال انقلاب مشروطيت
برخي از
محققين تصوّر ميکنند که فراماسونري ايران در زمان مشروطه چون وابسته
به گرانداوريان فرانسه بود و گرانداوريان (لژ اعظم) گويا مُلهم از
آرمانها و شعارهاي انقلاب فرانسه بود، پس فراماسونهاي ايراني به
دنبال تحقق شعارهاي انقلاب فرانسه (آزادي، برابري، برادري) بودند و
افراد وابسته به استعمار نبودند.
برخي
مقدمات نظري در مبحث مشروطيت
سخنراني در همايش «جريانهاي
فکري مشروطيت»
اگر بخواهيم انقلاب مشروطه را
صرفاً بر اساس جريانهاي فکري بررسي کنيم و نقش قدرتهاي استعماري را،
که بسيار مؤثر بودند در تحولات آن روز، ناديده بگيريم بحث ما بحث ناقصي
خواهد بود و به ارائه يک تصوير واقعگرايانه از آنچه بر ما رفت در
دوران انقلاب مشروطه، و سرانجام منجر شد به تأسيس سلطنت پهلوي، نخواهد
انجاميد.
هخامنشيان و تسلسل تمدن
ايراني
ما هيچ دليل موجهي نداريم که ميان ايران پيش از اسلام و
ايران اسلامي تعارض کاذب ايجاد کنيم. اين همان
رويهاي است که در دوران پهلوي در پيش گرفته بودند و سعي ميکردند
تاريخ ايران اسلامي را در مقابل تاريخ ايران باستان قرار دهند و از اين
طريق شووينيسم باستانگرايانه ايراني را، که خودشان ساخته بودند، گسترش
بدهند و هوّيت ملّي ما را در مقابل هوّيت دينيمان و در تعارض با هم
قرار دهند. اين تلاش مجدداً به شکل ديگر و اين بار از منظر دفاع از
ايران اسلامي شروع شده است.
ساسونها، سپهسالار و ترياک
ايران
مقاله
«ساسونها، سپهسالار و ترياک ايران» را در تابستان سال 1370 نگاشتم و
در مطالعات سياسي (کتاب اوّل، پائيز 1370) منتشر کردم. مباحث مفصل مربوط به
خاندان ساسون و تجارت جهاني ترياک در سده نوزدهم ميلادي و جايگاه آن در
تحولات ايران معاصر، به گمان من، حائز اهميت فراوان است.
راز استيلاي جهاني غرب
در سده شانزدهم شاهد يک
تکانه عظيم تمدني
در دو کانون
شرق اسلامي
و
غرب مسيحي
هستيم. اين تکانه در کانون شرق اسلامي سه دولت مقتدر
هند،
ايران
و
عثماني
را پديد ساخت و در کانون اروپاي غربي امپراتوريهاي مستعمراتي
اسپانيا، پرتغال، انگلستان، هلند و فرانسه را. کانون اسلامي پس از
يک دوران شکوفايي در سده هيجدهم رو به افول نهاد، کانون اروپاي
غربي استوار و استوارتر شد و سرانجام سلطه جهاني خويش را تأمين
نمود.
سيماي تاريخي يک دولتمرد
به
مناسبت سالگرد شهادت ميرزا تقي خان اميرکبير
عباس امانت با خصومت و عناد به
اميرکبير برخورد کرده و کوشيده تا به دليل سرکوب شورشيان بابي و قتل
عليمحمد شيرازي (باب) از اميرکبير انتقام بگيرد. عباس امانت در کتاب
فوق ميرزا تقي خان اميرکبير را، برخلاف آنچه در فرهنگ سياسي و
تاريخنگاري ايران رايج است، علاقمند يا وابسته به استعمار بريتانيا
جلوه ميدهد و مستنداتي نيز براي اين ادعاي بزرگ ندارد.
زندگي و زمانه علي دشتي
دشتي زندگي طولاني، پرماجرا و ماکياوليستي را از سر
گذرانيد. او شاهد هفت دهه تحولات پرتلاطم تاريخ معاصر
ايران بود و در مواردي از بازيگران اصلي حوادث بهشمار
ميرفت. دشتي در تحکيم اقتدار مطلقه دو پادشاه، رضا شاه و
پسرش، ايفاي نقش کرد ولي در زمان ثبات قدرت آنان، به دليل
خلقوخوي تندش، کم و بيش منزوي شد و پس از سقوط هر دو
سختترين نقدها را بر سلوک فردي و سيره حکومتگريشان گفت
يا نوشت.
در
سالهاي اخير مفهومي نوين به واژگان سياسي ايران افزوده شده:
"تئوري توطئه"؛ مفهومي داراي كاربرد وسيع، قابل تعمق و بحثانگيز!
"تئوري توطئه" به واژهاي گسترده و همهجايي بدل شده بي آنكه
منظور از آن و نيز دامنه كاربرد آن روشن باشد.
نقدي بر
نظريه احمد اشرف
در مباحث نظري مرتبط با "جامعه
مدني" مسئله سازمانهاي صنفي شهرنشينان از اهميت جدي برخوردار است
زيرا اينگونه نهادها- به عنوان حائلي ميان "دولت" و "مردم"- يکي
از شالوده هاي مهم ساختارهاي مدني به شمار مي روند.
نقدي بر آراء و انديشههاي آرامش
دوستدار
آنچه مرا به بررسي و نقد ديدگاههاي آرامش دوستدار برانگيخت،
احساسي بود که پس از مطالعه درخششهاي تيره و ساير
نوشتههاي دوستدار در من پديد شد. اين
نوشتهها حاوي احکام کلي و فراروايتهايي بود مبتني بر بنيانهاي نادرست نظري- تحقيقي؛ ولي بهگونه و در جامهاي عرضه شده
بود که ميتوانست بر خواننده تأثيرات ژرف بر جاي نهد و در او
بدبيني و بيزاري عميق نسبت به تماميت فرهنگ ايراني در تمامي ادوار
تاريخي آن پديد سازد.
خاندان فرحي و جامعه يهودي بيتالمقدس
در نيمه دوّم سده هيجدهم
ميلادي
خاندان
کوپرولو:
اصلاحات و نوزايي در عثماني
خاندان
وزراي کوپرولو، که با صعود محمد پاشا
کوپرولو پايه گذاري شد و بيش از نيم قرن در حيات سياسي عثماني و
قاره اروپا نقشي بزرگ ايفا کرد، پديده اي شگفت است. ضعف قدرت هاي
غربي و عدم توانايي استعمار اروپايي در براندازي عثماني سبب شد که
اين دولت دوران انحطاط بزرگ خود را، که از نيمه دوّم سده شانزدهم
ميلادي آغاز شده بود، از سر بگذراند و بار ديگر، در نيمه دوّم سده
هفدهم، يکي از درخشان ترين ادوار خويش
را تجربه کند.
گفتگوي
عبدالله شهبازي با محمدقلي مجد
اسناد علني شده
دولت آمريکا،
تاريخ پهلوي و
لابي
سانسور- بايکوت در تاريخنگاري معاصر ايران
اسناد
آمريکايي اين تصوّر را که ساليان مديد در ميان ايرانيان وجود داشت
تأييد و مستند مي کند که رضا شاه را
انگليسي ها به قدرت رسانيدند، انگليسي ها حکومت او را حفظ کردند، و
زماني که تداوم قدرت او را غيرمفيد تشخيص دادند در سال 1941 رضا
شاه را صحيح و سالم از ايران خارج کردند و پسرش را جايگزين او
نمودند.
دو دهه دگرگوني ساختاري در
ايران
از منظر تحليل تاريخي- جامعهشناختي، تحولات کنوني ايران، که از
دوّم خرداد 1376 بهشکلي بارز تجلي خود را آغاز کرد، پديدهاي
خلقالساعه يا مولود تأثير شخصيت فرهمند اين يا آن فرد يا زيرکي و
هشياري و برنامهريزي اين يا آن گروه و جناح سياسي نيست.
مقدمه اي بر
خاطرات باقر پيرنيا
گزارش باقر پيرنيا از زندگاني پدرش در مواردي حاوي نظراتي انتقادي است که علي
القاعده از پدر به پسر انتقال يافته است. اين روّيه در دوره پهلوي
دوّم ادامه مي يابد و در مواردي آميزه
اطلاعات مفيد و دست اوّل با برخي نظرات انتقادي به خاطرات پيرنيا
ارزش مي بخشد.
جرج کندي يانگ طراح و فرمانده
کودتاي 28 مرداد 1332
متن کامل مقاله
سيماي
خانوادگي جرج کندي يانگ
طرّاح و فرمانده کودتاي 28 مرداد
1332
جرج کندي يانگ از
چهره هاي سرشناس سياسي و اطلاعاتي تاريخ معاصر بريتانياست که به
دليل جايگاه برجسته
اش در حوادث معروف به "توطئه عليه دولت ويلسون" و نقش او در ايجاد شبکه هاي سرّي
پيمان ناتو در دوران جنگ سرد، به ويژه
شبکه گلاديو در ايتاليا، مورد توجه جدّي پژوهشگران بريتانيا و ساير
کشورهاي غربي است.
بررسي
اسناد و منابع کودتا
اسفنديار
بزرگمهر در حال راهنمايي اشرف پهلوي
فتح الله اميرعلايي (با کت و شلوار و کراوات) و غلامرضا پهلوي(با
کلاه و عينک)
نيز در عکس ديده مي شوند.
|
سيماي خانوادگي
وينستون چرچيل
سيماي خانوادگي
جرج بوش
سلطانيسم ماکس وبر
و انطباق آن بر
عثماني و ايران
رئيس جمهوري
که با رأي مردم
به
قدرت نرسيد
سيا و جنگ سرد
فرهنگي
اليگارشي لندن
و
بنيانگذاري تروريسم جديد
مازيني: انقلابي
يا
توطئه گر؟
دانيل پايپز،
احمد اشرف و "نظريه
توطئه"
دنياي متفاوت
چامسکي و پوپر
مافياي
نومحافظه کار
و جنگ جهاني
چهارم
نومحافظه کاران
براي غارت آمده اند
"توطئه"
بمثابه يک دانش
کن ساروويوا
نماد مبارزه جهاني
با
رويال داچ شل و تخريب محيط زيست
 |
